unlaping pambuo ng pang-uri at nangangahulugang may-roon, nakasuot, o gumagamit, karani-wang ipinapalit sa naka-, hal de-kotse, de-koryente, de-kuwerdas
2:
gawâ sa, hal de-lata, de-goma
3:
unlaping pambuo ng pandiwa at nangangahulugang a tanggalin, ilayô mula sa, o malayô hal deport, dethrone b pababâ, hal degrade, demote c gawin ang kabaligtaran, hal decompose, de-moralize d lubusan; ganap, hal deplore, declare
klasikong imahen ni Aphrodite na tinatáyang ginawâ noong 100 BC, itinuturing na pinakatanyag na sinaunang eskultura, natagpuan sa Griyegong isla ng Melos noong 1820, at nása museong Louvre sa Paris, France ngayon
pa•pél de tsí•na
:
papel na inangkat mula sa Tsina, gawâ sa kawayan o bulak.
ka•bél•yo de ang•hél
:
baging (Quamoclit pennata) na ginagamit na halámang ornamental
informe de conducta (in•fór•me de kon•dúk•ta)
:
no-ong panahon ng Espanyol, hudisyal na imbestigasyon ukol sa pagkatao ng isang indibidwal
acto de atricion (ák•to de a•tris•yón)
:
noong panahon ng Espanyol, paraan ng paghingi ng kapatawaran
esprit de corps (es•prí de kór)
:
damdamin ng katapatan at pagmamalakí sa pangkat na kinabibilángan
consejo de Indias (kon•sé•ho de ín•dyas)
:
sa panahon ng Espanyol, kataas-taasang lehislatibo at administratibong lupon para sa mga kolonya; hukuman ng hulíng pagdulog
información de pobreza (im•fór• mas•yón de po•bré•sa)
:
noong panahon ng Espanyol, legal na deklarasyon ng kahirapan
success de scandale (súk•sey du is•kan• dál)
1:
aklat, drama, at iba pa na nagtagumpay dahil sa eskandalosong tema
2:
tagumpay na natamo dahil sa ganitong paraan
auto de fe (áw•to de fé)
1:
parusang gawad ng Ingkisisyong Espanyol
2:
pagpapatupad ng gayong parusa, gaya ng pagsunog sa erehe
sé•bo de má•tso
:
langis na inilalagay sa pilat para mabawasan ang bakás ng sugat
tour de force (túr de fórs)
:
katangi-tanging lakas, galíng, o ka-kayahan.
cabo de vara (ká•bo de vá•ra)
:
bastonero2
Fló•res de Má•yo
:
pagdiriwang tuwing buwan ng Mayo na tinatampukan ng pagbibigay ng bulaklak bílang parangal kay Birheng Maria
unang araw ng Kuwaresma na ginugunita sa pama-magitan ng pagpapahid ng abó sa noo pagkatapos magsimba
juego de prenda (hu•wé•go de prén•da)
:
huwégo de prénda
jeu de mots (zhu de mó)
:
pilipit na salita
feu de joie (fyu de zhwa)
:
pagpupugay sa pamamagitan ng pagpapaputok ng mga baril
ka•dé•na de a•mór
:
baging (Antigonon leptopus) na may malakíng habilog na dahon at may ukit ang mga gilid, may mga bulaklak na nakapumpon sa bawat tangkay, kulay mapusyaw hanggang matingkad na pink, katutubò sa Mexico at malaganap ngayon sa buong Filipinas, may mga variety na inaalagaan sa hardin at may mga bulaklak na kulay putî hanggang pink
tribunal de consulado (tri•bu•nál de kon•su•lá•do)
:
no-ong panahon ng Espanyol, tribunal na binubuo ng mga mangangalakal na nagpapasiya ukol sa mga bagay sa pangangalakal, obligasyon, at kontrata.
Acta de Tejeros (ak•tá de te•hé•ros)
:
kasulatang nilagdaan noong 1897 ni Andres Bonifacio at nagpapawalang-bisa sa halalan ng mga opisyal na ginanap noong 22 Marso 1897 sa Kumbensiyong Tejeros
alyas na ginagamit ng isang tao sa pakikilaban o sa iba pang gawain
de Malacca, Enrique (de má•la•ká en•rí•ke)
:
interpreter ni Fernando Magallanes, sinasabing katutubò sa Filipinas
ka•bé•sa de ba•ra•ngáy
:
noong panahon ng Espanyol, pinunò ng nayon na binubuo ng 50-60 mag-anak
dama de noche (dá•ma de nót•se)
:
halámang ornamental (Cestrum nocturnum) na mahabà ang mga sanga, at berdeng manilaw-nilaw ang bulaklak na humahali-muyak sa gabi, katutubo sa tropikong Amerika
Aquino de Belen, Gaspar (a•kí•no de be•lén, gas•pár)
:
awtor ng kauna-unahang pasyon sa Tagalog na inilimbag noong 1704
Cofradia de San Jose (ko•frá•dya de san hó•se)
:
kapatirang panrelihiyon na itinatag ni Apolinario de la Cruz na inusig ng mga fraile kayâ nag-alsa
ang•hél de la gu•wár•di•yá
1:
anghel na pinaniniwalaang tagapagtanggol ng isang tao, lalo upang makaiwas sa panganib o pagkakamali
2:
tao na nangangalaga sa kapakanan ng ibang tao
Juan de la Cruz (hu•wán de•la kruz)
:
taguri sa karaniwang Filipino
de Jesus, Jose Corazon (de he•sús ho•sé ko•ra•zón)
:
1894-1932) itinuturing na pinakatanyag na makata nitóng ikadalawampung siglo, naging unang hari ng balagtasan, at may akda ng “Bayan ko.”
Ru•é•da de la For•tú•na
:
Gulong ng Kapalaran, isang laro na gumagamit ng isang tablerong naku-kuhanan ng sagot sa anumang ma-isip itanong
Don Tiburcio de Espadaña (don ti•búr•si•yó de es•pa•dán•ya)
:
tauhang Espanyol sa Noli Me Tangere at El Filibusterismo, nagpapanggap na doktor, at sunod sunurang bána ni Donya Victorina
Cruz, Apolinario de la (kruz a•po•li• nár•yo de la)
:
tagapagtatag at pinunò ng Cofradia de San Jose
Legaspi, Miguel Lopez de (le•gás•pi mi•gél ló•pes de)
:
1510-1572, matagumpay na kongkista-dor na Espanyol at unang hinirang na gobernador heneral ng Filipinas.
Cabo de Buena Esperanza (ká•bo de bu•é•na es•pe•rán•za)
:
Tangos Buena Esperanza
Rio Grande de Mindanao (rí•yo grán• de de min•da•náw)
:
pinakamalaking ilog sa katimugang Filipinas, umaabot sa 320 km ang ha-bà, nagsisimula ito sa hilagang sila-ngang Mindanao timog ng Butuan at tinatawag doong Ilog Pulanggi, du-madaloy ito upang sumanib sa Ilog Kabacan at nagiging Ilog Mindanao. Mula sa kabundukan, nagiging sentro ito ng malawak at mayamang lupain sa timog gitnang bahagi ng Mindanao hanggang magtapos sa Golpong Mo-ro
lagrimas de san diego (lag•rí•mas de san di•yé•go)